Gezagsbeëindigende maatregel vernietigd door Gerechtshof

GERECHTSHOF DEN HAAG 07-09-2022, ECLI:NL:GHDHA:2022:1769

Een mooie uitspraak van het Gerechtshof Den Haag op 7 september 2022: het Gerechtshof acht de door de rechtbank in haar beschikking van 18 november 2021 (C/09/616929 FA RK 21-5729) opgelegde gezagsbeëindigende maatregel niet in het belang van de kinderen noodzakelijk en vernietigt deze, ondanks het feit dat aan de wettelijke voorwaarden is voldaan. Het Gerechtshof heeft hiermee de belangen van de kinderen vooropgesteld en dat is iets wat in het jeugdrecht helaas lang niet altijd gebeurt.

Artikel 1:266 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) bepaalt dat de rechter het gezag van een ouder kan beëindigen indien:

een minderjarige zodanig opgroeit dat hij in zijn ontwikkeling ernstig wordt bedreigd, en de ouder niet de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding, bedoeld in artikel 1:247, tweede lid, BW in staat is te dragen binnen een voor de persoon en de ontwikkeling van de minderjarige aanvaardbaar te achten termijn, of;
de ouder het gezag misbruikt.

In deze zaak staat niet ter discussie dat de kinderen zodanig opgroeien dat zij ernstig in hun ontwikkeling worden bedreigd. De kinderen zijn in het gezin van de moeder geconfronteerd met ingrijpende gebeurtenissen, waaronder een herseninfarct van de moeder en het veelvuldig verhuizen van het gezin. Bij de kinderen is sprake van problematiek op verschillende vlakken, waaronder crimineel gedrag en schoolverzuim. Het voorgaande maakt dat de kinderen behoefte hebben aan een bovengemiddeld opvoedklimaat, waarvan duidelijk is dat de moeder niet in staat is om dit binnen aanvaardbare termijn te bieden. De kinderen zijn sinds eind 2017 uithuisgeplaatst en de moeder heeft niet langer een thuisplaatsing tot doel.

Het Gerechtshof is van oordeel dat in dit concrete geval de beëindiging van het gezag niet in het belang van de kinderen noodzakelijk is. De moeder is, ondanks haar handicap en mede daaruit voortvloeiende onmacht om de verzorging en opvoeding van de kinderen blijvend vorm te kunnen geven, altijd een centrale rol blijven spelen in het dagelijks leven van de kinderen. Zij was feitelijk ook zelfs de enige stabiele factor in het leven van de kinderen, die de afgelopen jaren te maken hebben gehad met meerdere uithuisplaatsingen op verschillende plekken. Door de uitgebreide omgangsregeling, die goed verloopt, is er intensief contact tussen de moeder en de kinderen en is de moeder goed op de hoogte van al hun ontwikkelingen. De kinderen hechten er allen zwaar aan en hebben uitdrukkelijk kenbaar gemaakt dat het heel belangrijk voor hen is dat hun moeder door de uitoefening van haar gezag haar centrale rol bij hun dagelijks leven in volle omvang kan behouden. Gelet op de leeftijd van de kinderen (die zijn geboren in 2004, 2007 en 2008) en de wijze waarop zij hun gedachten en gevoelens hierover hebben verwoord, acht het Gerechtshof deze behoefte van extra groot gewicht. Verder is gebleken dat de moeder altijd zeer betrokken is geweest bij beslissingen over de kinderen. Het contact en de samenwerking met de hulpverlening, de gecertificeerde instelling en het gezinshuis verlopen goed. Niet is gebleken dat de moeder beslissingen frustreerde. Het Gerechtshof meent (net als de Raad voor de Kinderbescherming en de gecertificeerde instelling) dat de kinderen er belang bij hebben om duidelijkheid te hebben over de plek waar zij hun verdere jeugd zullen opgroeien. Anders dan de Raad voor de Kinderbescherming is het Gerechtshof evenwel van oordeel dat uit het kindgesprek en het verhandelde ter zitting is gebleken dat die duidelijkheid er voor hen is. Waar de moeder en de kinderen in het verleden nog aanstuurden op hereniging, staat het terugkeren naar het huis van de moeder thans niet meer ter discussie. Dat betekent dat de maatregel van beëindiging van het gezag van de moeder in dit geval niet noodzakelijk is.

Het Gerechtshof vernietigt de beschikking van de rechtbank en wijst het verzoek om een gezagsbeëindigende maatregel alsnog af. Het gezag van de moeder herleeft hiermee.